รูปแบบการเผยแผ่องค์ความรู้และวิถีปฏิบัติแห่งความเป็นธรรม ที่ปรากฏในเรื่องทศชาติชาดกผ่านระบบดิจิตัลออนไลน์

Abstract

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษาองค์ความรู้และวิถีปฏิบัติแห่งความเป็นธรรมที่ ปรากฏในเรื่องทศชาติชาดก ๒) เพื่อพัฒนารูปแบบการเผยแผ่องค์ความรู้และวิถีปฏิบัติแห่งความเป็นธรรมที่ ปรากฏในเรื่องทศชาติชาดกผ่านระบบดิจิตัลออนไลน์ ๓) เพื่อนําเสนอนวัตกรรมการเผยแผ่ทศชาติชาดกเชิง สร้างสรรค์บนฐานข้อมูลติจิตัลออนไลน์ ด้วยวิธีการวิจัยเชิงเอกสาร โดยศึกษาข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง สัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จํานวน ๕ รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูล เรียบเรียงข้อมูลและ นําเสนอข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและเชิงพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า (๑) องค์ความรู้และวิถีปฏิบัติแห่งความเป็นธรรมที่ปรากฏในเรื่องทศชาติชาดก มี ๒ ส่วน ได้แก่ส่วนที่ หนึ่ง การบําเพ็ญบารมี ๑๐ อย่าง ของพระโพธิสัตว์ และส่วนที่สอง ความเป็นธรรมที่ปรากฏในเรื่องทศชาติ ชาดก ส่วนที่หนึ่ง การบําเพ็ญบารมีของพระโพธิสัตว์ในทศชาติชาดกอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ ทานบารมี ศีลบารมี เนกขัมมบารมี ปัญญาบารมี วิริยบารมี ขันติบารมี สัจจบารมี อธิษฐานบารมี เมตตาบารมี และอุเบกขาบารมี ส่วนที่สอง ความเป็นธรรมที่ปรากฏในเรื่องทศชาติชาดก มีหลายอย่าง เช่น การปฏิบัติต่อนักโทษ ต่อผู้พิการ ต่อประชาชน ต่อบุคคลผู้อิจฉาริษยาในองค์กร การแสวงหาประโยชน์จากความเป็นพระราชาการจัดสรรอํานาจ และการป้องกันการแย่งชิงราชสมบัติ ความหนักแน่นและความชาญฉลาดของผู้นํา การบําเพ็ญประโยชน์เพื่อ สังคม ธรรมของคนดี การบริจาคช้างมงคล สัตตสตกมหาทาน บุตรธิดาและพระชายา เป็นต้น (๒) รูปแบบการเผยแผ่องค์ความรู้และวิถีปฏิบัติแห่งความเป็นธรรมที่ปรากฏในเรื่องทศชาติชาดกผ่าน ระบบดิจิตัลออนไลน์ มี ๓ รูปแบบ ได้แก่ รูปแบบการนําเสนอข้อมูลตามหลักฐานเชิงประจักษ์ เพื่อให้ได้ข้อมูล เกี่ยวกับทศชาติชาดกที่สะท้อนให้เห็นถึงองค์ความรู้และวิถีปฏิบัติแห่งความเป็นธรรมที่สอดแทรกอยู่ รูปแบบค การนําเสนอแบบแนะนํา เพื่อชี้ให้เห็นถึงสาระสําคัญ บุคคลสําคัญ เหตุการณ์ และหลักธรรมหรือมีคติธรรมที่ สามารถนํามาประยุกต์ใช้เกิดประโยชน์แก่ชีวิตของคนในสังคมได้ และรูปแบบการนําเสนอแบบโน้มน้าว เพื่อ โน้มน้าวจิตใจของผู้ฟังให้เกิดแรงจูงใจใฝ่สร้างสรรค์สิ่งที่ดีงาม ที่เป็นประโยชน์ทั้งแก่ตนเอง แก่คนอื่น หรือแก่ สังคมส่วนรวม (๓) นวัตกรรมการเผยแผ่องค์ความรู้และวิถีปฏิบัติแห่งความเป็นธรรมทศชาติชาดกเชิงสร้างสรรค์บน ฐานข้อมูลติจิตัลออนไลน์ ได้แก่นวัตกรรม “ความเป็นธรรมที่ปรากฏในทศชาติชาดก” ทั้ง ๑๐ เรื่อง นําเสนอ ผ่าน YouTube ประกอบด้วย ๑) ความเป็นธรรมที่ปรากฏในเตมิยชาดก ๒) ความเป็นธรรมที่ปรากฏในมหา ชนกชาดก ๓) ความเป็นธรรมที่ปรากฏในสุวรรณสามชาดก ๔) ความเป็นธรรมที่ปรากฏในเนมิราชชาดก ๕) ความเป็นธรรมที่ปรากฏในมโหสธชาดก ๖) ความเป็นธรรมที่ปรากฏในภูริทัตตชาดก ๗) ความเป็นธรรมที่ ปรากฏในจันทกุมาร ๘) ความเป็นธรรมที่ปรากฏในนารทชาดก ๙) ความเป็นธรรมที่ปรากฏในวิธุรชาดก ๑๐) ความเป็นธรรมที่ปรากฏในเวสสันดรชาดก