การจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้นแบบในเขตพื้นที่ทับซ้อนเขตอุทยานแห่งชาติ

Abstract

การวิจัยเรื่อง “การจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้นแบบในเขตพื้นที่ทับซ้อนเขต อุทยานแห่งชาติ” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระบบการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2) สร้างข้อตกลงชุมชนต้นแบบในการจัดการขยะ และ 3) ถอดบทเรียนการจัดการขยะขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ทับซ้อนเขตอุทยานแห่งชาติ เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม วิเคราะห์ผลประกอบฐานข้อมูลจากภาพถ่ายกิจกรรมและการพรรณนาความประกอบการบรรยายถึงข้อมูล ข้อเท็จจริงที่เกี่ยวกับระบบการจัดการขยะ การสร้างข้อตกลงชุมชนต้นแบบในการจัดการขยะ และถอด บทเรียนการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ทับซ้อนเขตอุทยานแห่งชาติ ผลการวิจัยพบว่า 1. การจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ทับซ้อนกับเขตอุทยานแห่งชาติมี ระบบการดำเนินงานแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ 1) การจัดการขยะระยะต้นทางที่ใช้การรณรงค์สร้างวินัย สร้างจิตสำนึกให้รู้ถึงความรับผิดชอบร่วมกันในการคัดแยกขยะและการกำจัดขยะในระดับครัวเรือน 2) การจัดการขยะระยะกลางทาง ใช้การกำกับดูแลและการควบคุมการขนถ่ายขยะให้รัดกุมและถูกวิธี และ 3) การจัดการขยะระยะปลายทาง มีการฝังกลบถูกต้องตามหลักการสุขาภิบาล และมีการนำขยะไปสร้าง มูลค่าและคุณค่าทางสังคม 2. การสร้างข้อตกลงชุมชนต้นแบบในการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ ทับซ้อนกับเขตอุทยานแห่งชาติ มีการกำหนดข้อตกลงชุมชนในการจัดการขยะใน 5 ประเด็นการขับเคลื่อน พัฒนา คือ 1) ด้านนโยบาย 2) ด้านการจัดการขยะ 3) ด้านการมีส่วนร่วม 4) ด้านการยกระดับเป็นหน่วย วิสาหกิจชุมชน 5) ด้านกระบวนการขับเคลื่อนพัฒนาเพื่อความยั่งยืน โดยแบ่งออกเป็น 8 หมวดและ 16 ข้อตกลงย่อย 3. บทเรียนการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ทับซ้อนเขตอุทยาน แห่งชาติ 1) ด้านปัญหาและข้อจำกัด พบว่า การทำงานไม่ต่อเนื่องเกิดจาก (1) ปัญหาความขัดแย้งทาง การเมืองในระดับท้องถิ่น และ (๒) ปัญหาเรื่องที่ดินและการใช้ประโยชน์ที่ดิน 2) ปัจจัยความสำเร็จ พบว่า (1) ได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ (2) การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน (3) การมีประเพณี วัฒนธรรม หรือ ทุนทางสังคม และ (4) ผู้นำชุมชนมีจิตอาสาและมีความเข้มแข็ง