การพัฒนาผลิตภัณฑ์และกิจกรรมการท่องเที่ยวบนฐานทุนทางวัฒนธรรมของกลุ่ม ชาติพันธุ์ในจังหวัดเพชรบูรณ์

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ของกลุ่มชาติพันธุ์บนฐานทุน ทางวัฒนธรรมในจังหวัดเพชรบูรณ์ ๒) เพื่อพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวของกลุ่มชาติพันธุ์บนฐานทุน ทางวัฒนธรรมในจังหวัดเพชรบูรณ์ ๓) เพื่อประเมินผลิตภัณฑ์และกิจกรรมการท่องเที่ยวของกลุ่มชาติ พันธุ์บนฐานทุนทางวัฒนธรรมในจังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) โดยกำหนดกลุ่มตัวอย่าง ๓ ชุมชน ได้แก่ ๑) ชุมชนบ้านเข็กน้อย ๒) ชุมชนบ้านเล่าลือ ๓) ชุมชนบ้านเพชรดำ และเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยรวบรวมข้อมูลจาก การสัมภาษณ์ ซึ่งได้ทำการสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมาย ๔ กลุ่ม ได้แก่ ๑) ผู้นำด้านวัฒนธรรม ๒) ผู้นำ ชุมชน ๓) หน่วยงานภาครัฐ ๔) ปราชญ์ชาวบ้านกลุ่มชาติพันธุ์จำนวน ใช้การวิจัยแบบผสมผสาน โดย การวิจัยเชิงเอกสารและการวิจัยเชิงปฏิบัติการ เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูล สำคัญ โดยวิธีเจาะจง จำนวน ๖๐ คน และการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน ๒๐ คน นำเสนอผล การศึกษาโดยใช้วิธีพรรณนาวิเคราะห์จากการสัมภาษณ์ ผลการวิจัยพบว่า ๑) การพัฒนาผลิตภัณฑ์ ของผู้นำและชาวบ้านในชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ เนื่องจากการ ดำรงชีวิตของหญิงสาวกลุ่มชาติพันธุ์ จะต้องทำงานในทุก ๆ ด้าน ทั้งงานบ้าน การทำไร่ และดูแล ครอบครัว โดยเฉพาะการทอผ้า ปักผ้า ซึ่งเป็น การแสดงออกทางสังคมในงานเทศกาลสำคัญ โดย ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์มีศักยภาพในการพัฒนาผ้าลายปักที่มีอยู่ดั้งเดิม มาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ เช่น เสื้อผ้า เครื่องใช้อื่น ๆ เป็นต้น จากศักยภาพของชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์นี้ หน่วยงานรัฐ ควรให้การ สนับสนุนมากขึ้น เพื่อรองรับผู้ที่มาศึกษาดูงาน และนักท่องเที่ยวซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายหลัก เมื่อมี การศึกษาดูงานในชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ ก่อนกลับทางชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ก็จะมีผลิตภัณฑ์ที่ทำจากผ้าข ปักที่ทางชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ที่ทำขึ้นนำมาขาย เป็นของฝาก ของใช้ หรือของที่ระลึกให้กับ นักท่องเที่ยว ๒) การพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยว สรุปได้ว่า กิจกรรมการท่องเที่ยวของกลุ่มชาติพันธุ์ โดยฉพาะกิจกรรมการท่องเที่ยวปีใหม่ม้ง เป็นประเพณีขึ้นปีใหม่หรือประเพณีฉลองปีใหม่ เป็นงานรื่น เริงของกลุ่มชาติพันธุ์ที่จัดขึ้นทุก ๆ ปี โดยจะจัดหลังจากได้เก็บเกี่ยวผลผลิตในรอบปี เป็นการฉลองถึง ความสำเร็จในการเพาะปลูกของแต่ละปี ซึ่งจะต้องทำพิธีบูชาถึงสิ่งศักดิ์สิทธิที่ตนนับถือ การพัฒนา กิจกรรมการท่องเที่ยวปีใหม่ม้ง พบว่า เด็ก เยาวชน ประชาชน ผู้นำท้องที่ท้องถิ่น ส่วนราชการภาครัฐ และหน่วยงานภาคเอกชนได้ มีส่วนร่วม สืบสานประเพณีปีใหม่ม้งวัฒนธรรมอันดีงามของชาวม้ง ให้คง อยู่สืบไป เพื่อเป็นการเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมและประเพณีให้เป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวและส่งเสริม นักท่องเที่ยวให้มีความสุขสนุกรื่นเริงในช่วงเทศกาลปีใหม่ และเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ประเพณีปีใหม่ม้ง โดยการพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวปีใหม่ม้ง อาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศร่วมสมัย ได้แก่ youtube, facebook, สื่อออนไลน์อื่น ๆ เป็นต้น เพื่อเป็นการเผยแพร่ประเพณีวัฒนธรรม ๓) ประเมินผลิตภัณฑ์และกิจกรรมการท่องเที่ยว กลุ่มชาติพันธุ์ควรมีส่วนร่วมในการ ประเมินผลิตภัณฑ์ผ้าปักและกิจกรรมการท่องเที่ยวปีใหม่ม้ง เพื่อที่จะต้องเตรียมความพร้อมให้กับ ชุมชน และรณรงค์กับคนในสังคมเพื่อให้เห็นความแตกต่างของผลิตภัณฑ์และกิจกรรมการท่องเที่ยว โดยชุมชนมีส่วนร่วม การเข้ามามีส่วนร่วมของกลุ่มชาติพันธุ์ในชุมชน การประเมินผลนั้นถือเป็น เครื่องมือสำคัญอย่างยิ่ง นอกจากจะใช้ประเมินความสามารถ การประเมินผลนี้ยังถือเป็นแรงจูงใจ สำคัญของการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าปักและกิจกรรมการท่องเที่ยวปีใหม่ม้ง รวมถึงมีผลต่อการประเมิน รายได้ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ต่างก็เป็นแรงกระตุ้นที่จะทำให้แต่ละคนมีประสิทธิภาพมากขึ้น