คนรุ่นใหม่รักบ้านเกิด : การสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที

Abstract

งานวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาปัจจัยที่เอื้อต่อการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ๒) เพื่อพัฒนารูปแบบการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนา ชุมชนเชิงพื้นที่ ๓) เพื่อน าเสนอแนวทางการขยายเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี มีขั้นตอนการด าเนินการวิจัย ๕ ระยะ ระยะที่ ๑ เป็นการศึกษา เอกสาร โดยการศึกษา แนวคิด ทฤษฎี หลักธรรมในพระพุทธศาสนา ที่เกี่ยวกับการสร้างเครือข่ายนวัตกร รักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ระยะที่ ๒ การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลส าคัญ (Key Informants) ด้วยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ระยะที่ ๓ การสนทนากลุ่ม เพื่อพัฒนารูปแบบการ สร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ระยะที่ ๔ การจัดกิจกรรมกับคนรุ่นใหม่ใน ชุมชน เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ ให้คนรุ่นใหม่เห็นคุณค่าในสิ่งที่ตนเองและชุมชนมี ช่วยให้คนรุ่นใหม่มี เป้าหมายที่ชัดเจนในการสร้างนวัตกรรมให้กับชุมชนบ้านเกิด ระยะที่ ๕ การจัดเสวนากลุ่มผู้ให้ข้อมูล ส าคัญ เพื่อตรวจสอบรูปแบบการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ โดยการลง พื้นที่ชุมชนที่ก าลังพัฒนานวัตกรรม จัดเสวนาร่วมกับเครือข่ายชุมชนและกลุ่มนวัตกรชุมชน ๑. ผลการศึกษาปัจจัยที่เอื้อต่อการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิง พื้นที่ พบว่า ๑) ปัจจัยภายในที่เอื้อต่อการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ประกอบด้วย ๑. มีความกตัญญูกตเวที ๒. มีเป้าหมายชีวิตชัดเจน ๓. มีความคิดเชิงบวก ๔. มีความ เพียรพยายามไม่ย่อท้อ ๕. มีความคิดสร้างสรรค์ ๒) ปัจจัยภายนอกที่เอื้อต่อการสร้างเครือข่ายนวัตกร รักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ประกอบด้วย ๑. การสนับสนุนจากครอบครัว ๒. การมี กัลยาณมิตร ๓. การมีเครือข่ายความรู้ ๔. ความร่วมมือของชุมชน ๕. ทุนทางสังคมในชุมชนพื้นที่ ๒. ผลการพัฒนารูปแบบการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ มี องค์ประกอบที่เป็นปัจจัยส าคัญ ประกอบด้วย ๑) แนวทางการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการ พัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ มีองค์ประกอบที่ส าคัญ ได้แก่ ๑. การเข้าใจจุดแข็งของตนเองและพื้นที่ ๒. การ มองหาโอกาสอย่างสร้างสรรค์ ๓. การลงมือท าให้เกิดผล ๔. การขยายเครือข่ายจากสังคมเล็ก ๆ ๒) กระบวนการสร้างความร่วมมือเพื่อส่งเสริมการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิง พื้นที่ ได้แก่ ๑. การสร้างคุณค่าให้ชุมชน ๒. การสร้างแรงบันดาลใจ ๓. การระดมความคิดข ๓. แนวทางการขยายเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ได้แก่ ๑. การ เรียนรู้พัฒนาอย่างต่อเนื่อง ๒. ความยืดหยุ่นและการปรับตัว ๓. การสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย ๔. การสร้างรายได้เพื่อชุมชน