http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/67 Tue, 16 Dec 2025 21:20:11 GMT 2025-12-16T21:20:11Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1185 Title: อาฬวกเทศนา Authors: ธานี สุวรรณประทีป Abstract: อาฬวกสูตรเป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่อาหวกยักษ์ ในเมืองอาหวี พระสูตรนี้พบในสังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ.ส. ㆍ ๑๕/๒๔๖/๑๖๑) และขุททกนิกาย สุตตนิบาต (ขุ.สุ. ๒๕/๑๘๓/๒๒๔) เนื้อหาในพระสูตรนี้เกี่ยวกับอาหวกยักษ์ได้กราบทูลถามปัญหา ๑๓ ข้อ กับพระพุทธองค์ และพระพุทธองค์ได้ตรัสตอบไว้ทั้งหมด คำถาม และคำตอบที่ปรากฏในพระสูตรนี้เป็นของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ๒ พระองค์ คือ พระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า และพระโคตมสัมมา สัมพุทธเจ้า ซึ่งคำตอบของปัญหาทั้ง ๘ ข้อแรกที่พระพุทธเจ้าทั้ง ๒ พระองค์ตรัสตอบเหมือนกัน พระพุทธองค์ทรงตอบอย่างเดียวกัน ทุกคำถาม พุทธปัญหาเหล่านั้นเป็นพุทธวิสัยเช่นนี้ มีเรื่องเล่าในคัมภีร์อรรถกถาของอาพวกสูตรว่า มารดาและบิดา ของอาหวกยักษ์นั้นได้เคยไปเข้าเฝ้าและกราบทูลถามปัญหาส์ ข้อและ ได้รับคำตอบจากพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงทำให้อาพวกยักษ์ได้ เรียนรู้ปัญหาถามตอบเหล่านั้นในครั้งที่ยังเป็นเด็กจากมารดาบิดาของ ตน แต่ในต่อมาภายหลัง โดยกาลเวลาล่วงไปอาฬวกยักษ์กลับลืมคำตอบ ไป จึงเกิดความกังวลและกลัวว่าจะลืมคำถามอีก จึงได้ใช้ชาดเขียนจารึก คำถามนั้นลงในแผ่นทองคำ ด้วยคิดว่า 'ขอปัญหาเหล่านี้จงอย่าพินาศ' จึงเก็บไว้ในวิมาน ก่อนที่บิดามารดาของท่านจะเสียชีวิตเพราะหมดอายุขัยได้สั่งกับ อาหวกยักษ์ไว้ว่า ท่านจะมีอายุยืนจนกระทั่งถึงศาสนาของพระโคตมสัมมาสัมพุทธเจ้า และหากว่าพระพุทธเจ้าตรัสรู้แล้ว จงไปกราบทูลถาม ปัญหาเถิดและจะทราบว่าคำตอบเป็นเช่นนี้ เมื่ออาฬวกยักษ์ได้กราบทูลถามปัญหาเหล่านี้ พระพุทธองค์ได้ ㆍตรัสตอบตรงกับที่พระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เคยตอบบิดามารดา ของท่านไว้เมื่อกาลก่อน อาพวกยักษ์ได้รับฟังแล้วก็เกิดปีติปราโมทย์ และได้เจริญวิปัสสนาที่ระลึกรู้รูปนามอันปรากฎในปัจจุบันเป็นอารมณ์ ในที่สุดของปัญหาข้อที่ ๘ เมื่อพระพุทธองค์ทรงประกาศการข้าม อวิชโชยะด้วยอรหัตตมรรคและพระอรหันต์ด้วยคาถาว่า ปญญาย ปริสุชณติ (บุคคลย่อมบริสุทธิ์ได้ด้วยปัญญา) อาหวกยักษ์ได้บรรสุธรรม เป็นพระโสดาบัน หลังจากนั้นความเป็นยักษ์ที่ดุร้ายเหี้ยมโหดก็กลาย เป็นยักษ์ที่นุ่มนวล เป็นยักษ์สัมมาทิฐิที่มีความเคารพนับถือในพระพุทธ ศาสนาเป็นอย่างยิ่ง คำตอบของคำถาม ๑๓ ข้อที่พระพุทธองค์ได้ตรัสสอนแก่ท่าน อาหวกยักษ์นี้ เป็นคำตอบที่เกี่ยวกับประโยชน์ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ซึ่งมีบทสรุปดังต่อไปนี้ ๑. ศรัทธาเป็นทรัพย์อันประเสริฐของบุรุษในโลกนี้ เมื่อเรามี ศรัทธาเป็นทรัพย์แล้ว เราจึงสามารถพากเพียรปฏิบัติเพื่อการบรรลุ คุณธรรมขั้นสูงต่อไป 6. ธรรมที่บุคคลประพฤติดีแล้วย่อมนำสุขมาให้ ไม่ใช่ทรัพย์สิน เงินทองหรือญาติพี่น้อง เพราะสิ่งเหล่านั้นนำความสุขมาให้เราได้ในบาง ขณะหรือชั่วคราวเท่านั้น แต่ธรรมที่เราได้ประพฤติดีเป็นสิ่งที่นำสุขมา Tue, 01 Aug 2023 00:00:00 GMT http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1185 2023-08-01T00:00:00Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1184 Title: 3 ไตร 3 โอวาท พัฒนาหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล (อ.ป.ต.) Authors: ธานี สุวรรณประทีป, วุฒินันท์ กันทะเตียน; กณภัทร ไตรพรพัฒนา Abstract: การวิจัยเชิงเอกสารนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะสุขภาวะ องค์รวมแนวพุทธและเพื่อสังเคราะห์พุทธธรรมจากโครงการการเสริมสร้าง สุขภาวะเชิงพุทธตามพันธกิจหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล (อ.ป.ต.) ของ คณะสงฆ์ไทย ใช้แนวคิดสุขภาวะองค์รวมแนวพุทธของสมเด็จพระพุทธ โฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต) เป็นกรอบในการศึกษา ใช้วิธีวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) และนำเสนอเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะ ของสุขภาวะองค์รวมแนวพุทธ เป็นคุณลักษณะที่ปรากฏอยู่ในหลัก 3 ไตร (ตรสิกขา) ลักษณะแรก ได้แก่การปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อม ที่หมายถึงปัจจัย 4 และมนุษย์รวมถึงสัตว์ด้วย เรียกว่าการเสริมสร้างสุขภาวะ ในแดนแห่งศีลสิกขา ลักษณะที่สอง ได้แก่อาการภายในจิตใจ ซึ่งอยู่เบื้อง หลังการที่มนุษย์จะปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม เรียกว่าการเสริมสร้างสุขภาวะ ในแดนแห่งจิตสิกขา เพื่อมุ่งให้พัฒนาจิตให้มีคุณัภาพ สมรรถภาพและ คุณภาพ ลักษณะที่สาม เป็นเรื่องของความรู้เข้าใจในชีวิต ซึ่งผลสูงสุดคือ หลุดพ้นจากปัญหา ดับทุกข์ได้ เรียกว่าการเสริมสร้างสุขภาวะในแดนแห่ง ปัญญา สำหรับหลักพุทธธรรมที่ใช้สังเคราะห์นั้นเริ่มจากการยึดหลักโอวาท 3 (โอวาทปาติโมกข์) และขยายไปสู่หลักธรรมย่อยที่สัมพันธ์กับพันธกิจทั้ง 8 ด้าน สามารถเรียกชุดความรู้นี้ได้ว่า "3 ไตร 3 โอวาท พัฒนา อ.ป.ต." Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1184 2023-01-01T00:00:00Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1183 Title: ปกป้องวัยใส ห่างไกลเหล้า-บุหรี่ Authors: ธานี สุวรรณประทีป, วุฒินันท์ กันทะเตียน; พงษ์พัฒน์ ใหม่จันทร์ดี Abstract: ชุดความรู้เรื่อง "ปกป้องวัยใส ห่างไกลเหล้า-บุหรี่" เป็นชุดความรู้ จากโครงการวิจัยการสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบการสร้างสุขภาวะ วิถีพุทธเพื่อป้องกันการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่ในเยาวชน ไทย โดยมีสถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นผู้กำกับดูแล ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัย " เสี่ยงหลัก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ซึ่ง เป็นการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2563 ในชุดความรู้นี้ คณะวิจัยได้นำเสนอเหตุผลที่ให้ความสำคัญกับ โครงการวิจัยที่เลือกนำเสนอโจทย์เกี่ยวกับแนวทางการปกป้องเด็กและ เยาวชนให้ห่างไกลจากเหล้า-บุหรี่ โดยเรียบเรียงสาระตั้งแต่การช่วยกัน ทำความเข้าใจว่าทำไมเด็กและเยาวชน หรือคนในวัยหนุ่มสาว วัยใส จึง เป็นกลุ่มเสี่ยง คือมีโอกาสจะตกเป็นเหยื่อของเหล้า-บุหรี่ รวมถึงสิ่งเสพติด อื่น ๆ และศึกษาทบทวนแนวทาง ข้อเสนอจากนักวิจัย นักวิชาการทั้งจาก ต่างประเทศ และในประเทศไทยที่ให้ความสำคัญกับเรื่องเดียวกันนี้ ที่พูดถึง หรือนำเสนอปัจจัยเสี่ยง ปัจจัยปกป้อง หรือการเสนอให้จัดทำเป็นยุทธศาสตร์ ข้อสังเกตที่สำคัญจากการศึกษาคือ มีรายงานวิจัยและการศึกษาที่ชี้ให้เห็นว่าการใช้ "ศาสนา" เป็นแนวทางปกป้องคนให้ห่างไกลจากเหล้า-บุหรี่ หรือ สิ่งเสพติดอื่น ๆ ได้ ในส่วนท้ายของชุดความรู้นี้ คณะผู้วิจัย จึงได้นำเสนอ แนวทางประยุกต์การใช้พุทธธรรมกับปัจจัยเกี่ยวช้อง โดยได้วิเคราะห์ความรู้ ให้เห็นว่าแนวทางที่จะปกป้องคนวัยใสได้นั้นควรเป็นอย่างไร จึงเสนอเป็น รูปแบบตามกรอบของหลักทิศ 6 ในพระพุทธศาสนา แล้วพิจารณาว่ามี กิจกรรมที่ควรจัดและดำเนินการอย่างไรบ้าง. และควรเสริมหนุนหรือนำ หลักธรรมใดไปปฏิบัติร่วมกับกิจกรรมดังกล่าว คณะผู้วิจัยหวังว่าชุดความรู้นี้จะสามารถช่วยแสดงให้เห็นถึงคุณูปการ ของพระพุทธศาสนาที่มีต่อสังคม ผ่านการสะท้อนให้เห็นถึงกิจกรรมหรือ โครงการที่มีความเกี่ยวข้องและเชื่อมโยงกับพระพุทธศาสนา และยังหวังเป็น อย่างยิ่งอีกว่า แนวทางสำหรับการป้องกัน การลด ละ เลิก จากเหล้า-บุหรี่ ที่คณะผู้วิจัยได้ทำการสังเคราะห์ขึ้นมานี้ จะก่อเกิดประโยชน์แก่ผู้ที่สนใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับองค์กรทางพระพุทธศาสนา ผ่านการถูกนำไปใช้ ออกแบบกิจกรรมภายในวัด กิจกรรมค่ายอบรมคุณธรรมจริยธรรม กิจกรรม การบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน ตลอดจนถึงสามารถเป็นส่วนหนึ่งในการ สนองงานให้กับโครงการสร้างความปรองดองสมานฉันท์โดยใช้หลักธรรมทาง พระพุทธศาสนา หรือโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ในฐานะโครงการหลักของ คณะสงฆ์ที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาศีลธรรมให้กับผู้คนในสังคม ซึ่งจะมี ส่วนสำคัญอย่างมากในการช่วยปกป้องเด็กและเยาวชน รวมถึงบุคคลทั่วไป เพื่อไม่ให้ข้องเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ ได้อย่างแท้จริง Fri, 01 Oct 2021 00:00:00 GMT http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1183 2021-10-01T00:00:00Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1085 Title: ผู้เอาชนะความตายได้แล้ว Authors: พระภาวนาพิศาลเมธี วิ., (ประเสริฐ มนฺตเสวี) Fri, 10 Jun 2557 00:00:00 GMT http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1085 2557-06-10T00:00:00Z