http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/30 2026-02-04T07:54:35Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1460 Title: การขับเคลื่อนงานสุขภาวะวิถีพุทธในการดูแลผู้สูงวัย ในจังหวัดเลย Authors: พิริยสุวัฒน์, จารุกิตติ์ Abstract: แผนงานวิจัยเรื่อง “การขับเคลื่อนงานสุขภาวะวิถีพุทธในการดูแลผู้สูงวัย ในจังหวัดเลย” มีวัตถุประสงค์ ๒ ประการ คือ ๑) เพื่อขับเคลื่อนระบบงานสุขภาวะผู้สูงอายุ ในจังหวัดเลย ๒) เพื่อพัฒนารูปแบบและบทบาทการเยียวยาผู้สูงวัยจากสถานการณ์ โรคภัยพิบัติติดต่อร้ายแรง ในจังหวัดเลย การวิจัยเรื่องนี้ กลุ่มประชากรศึกษา ดังนี้ ๑) โรงเรียนผู้สูงอายุ อาเภอเมือง ๒) โรงเรียนผู้สูงอายุ อาเภอวังสะพุง จานวน ๒ แห่ง กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสาคัญ จานวน ๑๑๒ ราย การวิจัยที่ผสมผสานการวิจัยแบบมีส่วนร่วม (Participatory Research) กับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) รวมทั้งวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงวัยสภาพร่างกายและจิตใจเสื่อมถอยลงต้องการได้รับการดูแลที่เหมาะสม เนื่องจากเป็นธรรมชาติที่มนุษย์วัยนี้ต้องผ่านเรื่องราวการสูญเสียคนใกล้ชิด เช่น ลูกหลานเริ่มแยกย้ายออกจากบ้าน สูญเสียคู่ชีวิตและเพื่อนสนิท ส่งผลต่อความแปรปรวนทางอารมณ์ จิตใจของผู้สูงวัยย่อมได้รับความสงบและความสุขโดยเฉพาะกับลูกๆ หลานๆ และสังคมไม่มองว่าบุคคลเหล่านี้เป็นภาระ ๑. ขับเคลื่อนระบบงานสุขภาวะผู้สูงอายุ ในจังหวัดเลย ๑) กิจกรรมการออกกาลังกายที่เหมาะสมกับวัย เช่น เข้าวัด ได้ฟังธรรม ได้กราบพระ ได้สวดมนต์ และกิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อน ผ่านโรงเรียนผู้สูงอายุประจาชุมชน มีครูอาสาช่วยเหลือดูแล ๒) ควรมี เจ้าหน้าที่วิชาชีพ ด้านจิตวิทยาหรือนันทนาการบาบัด ประจาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ๒. พัฒนารูปแบบและบทบาทการเยียวยาผู้สูงวัยจากสถานการณ์ โรคภัยพิบัติติดต่อร้ายแรง ในจังหวัดเลย ๑. รูปแบบการสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุตามแนววิถีพุทธ พบว่า มี ๒ รูปแบบ คือ ๑) การเยียวยาทางจิตใจ เป็นการดูแลสุขภาวะผู้สูงอายุแบบองค์รวม ได้แก่ อัตถะ ๓ ประการ หลักไตรสิกขาและภาวนา ๔ มาเป็นกรอบการดาเนินการ ๒) การเยียวยาทางวัตถุ อาศัยองค์กรทางศาสนาและนโยบายทางสังคมเข้ามาร่วมสนับสนุน ๒. รูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในสถานการณ์โรคภัยพิบัติติดต่อร้ายแรงของเทศบาลเมืองวังสะพุง อาเภอวังสะพุง จังหวัดเลย พบว่า การส่งเสริมสุข ข ภาวะผู้สูงอายุ มี ๕ ด้าน คือ ด้านร่างกาย ได้แก่ ส่งเสริมการออกกาลังกายอย่างสม่าเสมอ ด้านจิตใจ ได้แก่ การรวมกลุ่มจัดกิจกรรมทางศาสนา การฝึกสมาธิ เป็นต้น ด้านสังคม ได้แก่ การส่งเสริมการเข้าร่วมกลุ่มกิจกรรมนันทนาการ ด้านจิตวิญญาณ ได้แก่ การทากิจกรรมทางพระพุทธศาสนา และด้านสภาพแวดล้อม ได้แก่ การจัดที่อยู่อาศัยให้เหมาะสม คนในครอบครัวต้องคอยเอาใจใส่ และ ๓. หลักการและการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมของสถานปฏิบัติธรรมแห่งหนึ่งในการดาเนินชีวิตของผู้สูงอายุ ๑) หลักการทั่วไปของสถานปฏิบัติธรรม พบว่า เป็นสถานที่ทาบุญ ฝึกสมาธิและปฏิบัติธรรมของประชาชนทั่วไปทั้งแบบง่ายและแบบเชิงลึก ๒) หลักพุทธธรรมที่ประยุกต์ในการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มาปฏิบัติธรรม คือ ได้แก่ หลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีล สมาธิ และปัญญา, และหลักภาวนา ๔ ได้แก่ กายภาวนา ศีลภาวนา จิตตภาวนา และปัญญาภาวนา 2566-01-01T00:00:00Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1459 Title: รูปแบบและบทบาทการเยียวยาผู้สูงวัยจากสถานการณ์โรคภัยพิบัติติดต่อร้ายแรง ในจังหวัดเลย Authors: นรินโท, พระทวีศักดิ์; สนฺตมโน, พระมหาธนากร; กรุตฺตโม, พระประเจน Abstract: การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑. ศึกษาแนวคิดการเยียวยาสุขภาวะผู้สูงอายุตามหลักการ สาธารณสงเคราะห์วิถีพุทธ ๒) ศึกษารูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในสถานการณ์โรคภัยพิบัติติดต่อร้ายแรงของเทศบาลเมืองวังสะพุง อาเภอวังสะพุง จังหวัดเลย และ ๓) ศึกษาหลักการและการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมของสถานปฏิบัติธรรมในการดาเนินชีวิตของผู้สูงอายุ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผลการวิจัย พบว่า ๑. แนวคิดการเยียวยาสุขภาวะผู้สูงอายุตามหลักการสาธารณสงเคราะห์วิถีพุทธ พบว่า มี ๒ รูปแบบ คือ ๑) การเยียวยาทางจิตใจ เป็นการดูแลสุขภาวะผู้สูงอายุแบบองค์รวม ได้แก่ อัตถะ ๓ ประการ หลักไตรสิกขาและภาวนา ๔ มาเป็นกรอบการดาเนินการ ๒) การเยียวยาทางวัตถุ อาศัยองค์กรทางศาสนาและนโยบายทางสังคมเข้ามาร่วมสนับสนุน ๒. รูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในสถานการณ์โรคภัยพิบัติติดต่อร้ายแรงของเทศบาลเมืองวังสะพุง อาเภอวังสะพุง จังหวัดเลย พบว่า การส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุ มี ๕ ด้าน คือ ๑) ด้านร่างกาย ได้แก่ ส่งเสริมการออกกาลังกายอย่างสม่าเสมอ ๒) ด้านจิตใจ ได้แก่ การรวมกลุ่มจัดกิจกรรมทางศาสนา การฝึกสมาธิ เป็นต้น ๓) ด้านสังคม ได้แก่ การส่งเสริมการเข้าร่วมกลุ่มกิจกรรมนันทนาการ ๔) ด้านจิตวิญญาณ ได้แก่ การทากิจกรรมทางพระพุทธศาสนา ๕) ด้านสภาพแวดล้อม ได้แก่ การจัดที่อยู่อาศัยให้เหมาะสม คนในครอบครัวต้องคอยเอาใจใส่ ๓. หลักการและการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมของสถานปฏิบัติธรรมในการดาเนินชีวิตของผู้สูงอายุ พบว่า ๑) หลักการทั่วไปของสถานปฏิบัติธรรมเป็นสถานที่ทาบุญ ฝึกสมาธิและปฏิบัติธรรมของประชาชนทั่วไปทั้งแบบง่ายและแบบเชิงลึก ๒) หลักพุทธธรรมที่ประยุกต์ในการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มาปฏิบัติธรรม คือ ได้แก่ หลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีล สมาธิ และปัญญา และหลักภาวนา ๔ ได้แก่ กายภาวนา ศีลภาวนา จิตตภาวนา และปัญญาภาวนา 2566-01-01T00:00:00Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1458 Title: ขับเคลื่อนระบบงานสุขภาวะในสังคมผู้สูงอายุในจังหวัดเลย ศึกษากรณีพื้นที่อาเภอเมืองเลย จังหวัดเลย Authors: จันทวัน, อุดร; พระครูสิทธิธรรมาภรณ์; สุจิตฺโต, พระมหาธีระชัย; หานนท์, สมชาย Abstract: การวิจัย เรื่องขับเคลื่อนระบบงานสุขภาวะในสังคมผู้สูงอายุในจังหวัดเลย ศึกษากรณีพื้นที่อาเภอเมืองเลย จังหวัดเลย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบประสานวิธี มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑.เพื่อศึกษาสภาพการขับเคลื่อนระบบงานสุขภาวะของผู้สูงอายุในจังหวัดเลย ๒. เพื่อส่งเสริมและพัฒนาการขับเคลื่อนระบบงานสุขภาวะผู้สูงอายุของเครือข่ายชมรมผู้สูงอายุ นักเรียนโรงเรียนผู้สูงอายุในเขตอาเภอเมืองเลย และ ๓. เพื่อสร้างรูปแบบงานขับเคลื่อนระบบงานสุขภาวะสาหรับผู้สูงอายุ พื้นที่ทาการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดและข้อเสนอแนะได้ว่า ผู้สูงอายุ มีอายุมาก วัยสังขารทรุดโทรม กิจกรรมแบบคนหนุ่มคนสาว ไม่ควรใช้กับคนแก่หรือผู้สูงวัย ผู้สูงอายุ จะมีความสุขมาก เมื่อมีโอกาสได้เข้าวัด ได้ฟังเทศน์ ได้กราบพระ ได้สวดมนต์ ผู้สูงอายุไม่ว้าเหว่ ไม่เดียวดาย ไม่ถูกทอดทิ้ง เพราะมีโรงเรียนผู้สูงอายุ มีโรงเรียนอาวุโสศึกษา มีโรงเรียนชราบาล มีครูลูกครูหลานช่วยเหลือดูแล ส่วนข้อเสนอแนะนั้น มีข้อเสนอแนะทั่วไปว่า ๑) ให้ท้องที่ ท้องถิ่น มีโรงเรียนผู้สูงอายุ หรือโครงการดูแลผู้สูงอายุเป็นโครงการประจาขององค์กร หน่วยงาน ของท้องที่ หรือท้องถิ่นตลอดไป ๒) ผู้สูงอายุที่มิได้เข้าร่วมกิจกรรมขับเคลื่อนระบบงานสุขภาวะกับหน่วยงานองค์กร ด้วยเงื่อนไขส่วนบุคคล เช่นเป็นผู้พิการ ผู้ป่วยติดเตียง ผู้มีภาวะพึ่งพิง เป็นต้น ควรได้รับการดูแลและได้รับการจัดสรรสวัสดิการเช่นเดียวกับผู้สูงอายุที่อยู่ในระบบ ๓) ผู้สูงอายุที่มิได้เข้าร่วมกิจกรรม ควรได้รับการเยี่ยมเยือนเป็นครั้งคราวจากกลุ่มผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดี เพื่อสร้างขวัญและกาลังใจจากคนวัยเดียวกัน หรือไม่ก็ให้หน่วยงาน องค์กร ได้ช่วยเหลือให้ท่านเหล่านั้น ได้มีโอกาสมาดูงาน มาชมเพื่อน ๆ ทากิจกรรมและต่อยอดให้กับชุมชนอื่นต่อไป คา 2566-01-01T00:00:00Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1457 Title: การเยียวยาจิตใจเชิงพุทธอย่างสร้างสรรค์ภายใต้ภาวะวิกฤติจังหวัดบุรีรัมย์ Authors: ไกรสินธ์, อิสรพงษ์; พระครูสุนทรวีรบัณฑิต; หอมวัน, รุ่งสุริยา; พระครูสุเมธจันทสิริ; กุลยศชยังกูร, สุวิจักษณ์ Abstract: งานวิจัยเรื่อง การเยียวยาจิตใจเชิงพุทธอย่างสร้างสรรค์ภายใต้ภาวะวิกฤติจังหวัดบุรีรัมย์ มี วัตถุประสงค์ ๑.เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและกระบวนการเยียวยาจิตใจอย่างสร้างสรรค์ภายใต้ภาวะวิกฤติ จังหวัดบุรีรัมย์ ๒.เพื่อพัฒนากิจกรรมการเยียวยาจิตใจเชิงพุทธอย่างสร้างสรรค์ภายใต้ภาวะวิกฤติจังหวัด บุรีรัมย์และ ๓. เพื่อขับเคลื่อนการเยียวยาจิตใจเชิงพุทธสู่ชุมชนอย่างสร้างสรรค์ในภาวะวิกฤติ ผลการวิจัย พบว่า ๑. กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ภาวะหมดไฟในการทางานด้านความสามารถในการทางานส่วนใหญ่ อยู่ในระดับสูง มีความเครียดอยู่ในระดับปานกลาง มีความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าระดับน้อยมาก และมี สุขภาพจิตเท่ากับคนทั่วไป จะเห็นได้ว่าภาวะหมดไฟในการทางานของกลุ่มตัวอย่างที่ส่งผลกระทบคือด้าน ความสามารถในการทางาน เนื่องจากเป็นผู้ที่มีภาวะหมดไฟในการทางานในระดับสูง ๒. การการพัฒนากิจกรรมการเยียวอย่างสรรค์สร้างสรรค์ภายใต้ภาวะวิกฤติจังหวัดบุรีรัมย์ พบว่า ได้ดาเนินการ ๒ ขั้นตอนคือขั้นตอนที่ ๑ การออกแบบชุดกิจกรรมการเสริมการเยียวยาอย่าง สร้างสรรค์ และขั้นตอนที่ ๒ การประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของ รูปแบบการเสริมสร้างกิจกรรมการเยียวยาอย่างสร้างสรรค์สร้างสรรค์ ๓. การขับเคลื่อนการเยียวยาจิตใจเชิงพุทธสู่ชุมชนอย่างสร้างสรรค์ในภาวะวิกฤติ ในจังหวัด บุรีรัมย์พบว่า ใช้รูปแบบการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจอย่างสร้างสรรค์ อันประกอบด้วย ระดับคะแนน ภูมิคุ้มกันทางจิตใจ คือ การสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจหรือ การสร้างภูมิคุ้มกันทางใจ 2566-01-01T00:00:00Z