http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/12 2025-12-21T03:56:02Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1094 Title: พุทธทาสภิกขุ: การเปลี่ยนผ่านแนวคิดหลังสมัยใหม่ในพระพุทธศาสนาเถรวาท Authors: พระมหาขวัญชัย, กิตฺติเมธี,ผศ.ดร.; ไข่มุก, เหล่าพิพัฒนา; พระมหาพรชัย, สิริวโร; แม่ชีธรรมอธิษฐาน, พรบันดาลชัย; ประเวศ, อินทองปาน Abstract: บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการเสนอแนวคิดหลังยุคสมัยใหม่ของพุทธทาสภิกขุการวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดหลังยุคหลังสมัยใหม่ของพุทธทาสภิกขุถูกพิจารณาผ่านกระบวนการปฏิรูปพระพุทธศาสนาโดยมุ้งเน้นสร้างความเป็นเอกภาพในความแตกต่าง โดยพุทธทาสภิกขุเสนอแนวทางในการปฏิบัติเชิงโครงสร้างที่มีเป้าหมายเดียวกันและแนวทางปฏิบัติที่อาจแตกต่างหลากหลายกันได้ ท่านเห็นปัญหาว่าการนำเสนอพระพุทธศาสนานั้นเน้นพิธีกรรมมากกว่าปฏิบัติได้จริง ท่านมองว่า สังคมควรให้ความสำคัญกับการนำพระพุทธศาสนาไปปรับใช้ในชีวิตจริง ส่วนทัศนะมุมมองต่อแนวคิดหลังยุคสมัยใหม่ในพระพุทธศาสนา พุทธทาสภิกขุได้เสนอว่ามนุษย์ทุกคนนั้นต่างมีความตั้งใจในจุดเริ่มต้นและความต้องการในท้ายสุดเหมือนกัน แต่มีวิธีแสดงออกในรูปแบบที่แตกต่างกันไป เพราะสภาวะทางสติปัญญาของปัจเจกบุคคลแต่ละคนไม่เท่ากัน อีกทั้งการตรวจสอบพระพุทธศาสนาแบบคติชนวิทยาของพุทธทาสภิกขุได้ชี้ให้เห็นถึงกระบวนเข้าใจต่อบริบทของโลกสมมติและปรมัตถะถูกมองต่างกัน จึงนำไปสู่การปรับเปลี่ยนรูปแบบเรื่องเล่าขนาดใหญ่ทางสังคมศาสนาได้ถูกลดทอนให้กลายเป็นแค่เรื่องเล่าขนาดเล็กผ่านวัฒนธรรมชุมชน โดยเสนอให้เห็นผ่านวิถีชีวิตของปัจเจกบุคคลที่เป็นปุถุชนและอริยบุคคลที่ร่วมสร้างและดำรงอยู่ในวัฒนธรรมและขนบประเพณีเดียวกัน อีกทั้งท่านพุทธทาสยังพยายามเปิดพื้นที่สาธารณะในการที่สังคมโลกและสังคมพระสงฆ์ที่จะเชื่อมโยงเข้าหากันในแง่ของการปฏิบัติตนให้เอื้อประโยชน์สุขซึ่งกันและกันในการดำรงอยู่ร่วมกัน 2565-08-30T00:00:00Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1083 Title: ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับความเป็นจริง ในพุทธปรัชญาเถรวาท Authors: พระมหาขวัญชัย, กิตฺติเมธี,ผศ.ดร. Abstract: พุทธปรัชญาเถรวาทถือว่าภาษาเป็นสิ่งสมมติภาษาใช้บรรยายความเป็นจริงที่รับรู้ผ่านการสัมผัสทางตา หู จมูก ลิ้น และกาย พุทธทาสภิกขุเรียกภาษาประเภทนี้ว่า “ภาษาคน” ความหมายที่ภาษาคนสื่อจะขึ้นอยู่กับความเห็นของผู้ใช้ ภาษาซึ่งอาจจะถูกหรือผิดก็ได้ อยางไรก็ดี ตามหลักของพุทธปรัชญาเถรวาทนั้น ความจริงสูงสุดสัมพันธ์กับความเป็นจริงแท้ที่ปรากฎแก่ใจ พุทธทาสภิกขุเรียกภาษาแห่งใจนี้ว่า "ภาษาธรรม" การเชื่อมโยงภาษาคนและภาษาธรรมนั้นอาศัยจุดเชื่อมคือบุคคลที่สามารถเข้าใจความเป็นจริงแห่งความทุกข์และความดับทุกข์ โดยพิจารณาวิเคราะห์ภาษาศาสนาที่ใช้วิธีอธิบายเชิงปฏิเสธ เอกัตถะและเปรียบเทียบ 2560-04-30T00:00:00Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1082 Title: การศึกษาเชิงวิพากย์ความสัมพันธ์ระหว่างปฏิจจสมุปบาทกับคุณค่าทางจริยะ Authors: พระมหาขวัญชัย, กิตฺติเมธี,ผศ.ดร. Abstract: วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์ ปีที่ 4 ฉบับที่ 2 กรกฎาคม - ธันวาคม 2560 ISSN (Print): 2465-3683 ISSN (Online): 2730-3098 การศึกษาเชิงวิพากย์ความสัมพันธ์ระหว่างปฏิจจสมุปบาทกับคุณค่าทางจริยะได้แบ่งประเด็นที่สำคัญเป็น ๓ ประเด็นคือ ๑. ปฏิจจสมุปบาทในพุทธปรัชญาเถรวาท ๒. คุณค่าจริยธรรมในพุทธปรัชญาเถรวาท ๓. ความสัมพันธ์ระหว่างปฏิจจสมุปบาทกับคุณค่าทางจริยธรรม และมีข้อสรุปที่สำคัญ คือ ๑.ปฏิจจสมุปบาทเป็นหลักความจริงเรียกว่า ธรรมนิยาม และมีความสัมพันธ์กับคุณค่าทางจริยธรรม ดังนี้ ๒. ปฏิจจสมุปบาทเกี่ยวข้องกับหลักมัชฌิมาปฏิปทาอันถือเป็นหลักจริยธรรมขั้นสูงในพุทธปรัชญาเถรวาท โดยหลักปฏิบัติดังกล่าวเกี่ยวข้องกับคุณค่าแบบสัมพัทธ์กับคุณค่าระดับสังคม คือศีลและกุศลกรรมบถ โดยมีความสุขที่เกิดขึ้นแก่ตนเองและสังคมเป็นผลตอบแทน ฉะนั้น ปฏิจจสมุปบาทกับคุณค่าจริยะแบบนี้จึงกล่าวถึงความสุขเป็นผลที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติ ๒. ปฏิจจสมุปบาทเกี่ยวข้องกับผลที่เกิดขึ้นผ่านการปฏิบัติเท่านั้น แค่ความรู้แบบญาณวิทยาอย่างเดียวไม่อาจทำให้เข้าใจความจริงข้อนี้ได้ ตามข้อปฏิบัติของมัชฌิมาปฏิปทานั้นเขาสามารถลดละอัตตา นั้นคือความดับทุกข์และการบรรลุธรรม ฉะนั้น ปฏิจจสมุปบาทและคุณค่าจริยธรรมแบบนี้เป็นผลของการปฏิบัติ 2560-12-30T00:00:00Z http://mcuir.mcu.ac.th:8080/jspui/handle/123456789/1081 Title: Buddhist Ethics and Surrogate Problem in the Present Thai Society Authors: พระมหาขวัญชัย, กิตฺติเมธี,ผศ.ดร. Abstract: Surrogacy is still a controversial topic in Thai society. Surrogacy issue has come to the public attention through a recent case where a couple that, for some reason, cannot get their baby from the surrogate mother and then decides to find a solution by bringing their case to the court. Though viewed medically, from assisted reproductive technology, surrogacy is an achievement on its own since it can provide good hands to those couples in need; it is still enshrouded by ethical, legal and medical issue. Ethically, it is still debatable whether being a surrogate mother is morally permissible. Then, who are the rightful parents of child born from surrogacy according to the law is still unclear. This vagueness in terms of law, may create a loophole where the surrogate mother can be accused of selling a child. This article attempts to analyze and propose a Buddhist guideline to solve the problems of surrogacy in the present Thai society. 2019-03-30T00:00:00Z